ตอนที่ 14
ตลกขบขัน(หมาก)

.

.

มาถึงเรื่องที่เกี่ยวข้องกับบ่าวสาวหลายๆคู่ ที่เลือกจัดงานหมั้นในแบบไทยไทย
ถ้าจะให้ครบกระบวน ก็ไม่พ้นต้องมีขันหมาก

แม้ว่าเราจะได้ยินๆเรื่องขันหมากกันมาบ้าง
แต่พอจะแต่งเข้าจริงๆ ถ้าไม่เคยมีประสบการณ์พี่น้องแต่งงาน
ก็คงจะงงๆว่า มันคืออะไรกันว้า พิธีเป็นยังไงว้า และมีอะไรบ้างว้า

.

.

.

ขันหมากคืออะไรกันว้า

.

เวลาเราพูดถึงขันหมากในที่นี้ เราจะหมายถึงขันหมากทั้งขบวน
ขันหมากก็คือบรรดาของที่มีเอาไว้ใช้ในการงานแต่งงานแบบไทยไทย
(กำปั้นทุบดินมากๆ)
ไม่เฉพาะเป็นของหมั้นให้กับทางฝ่ายหญิงเท่านั้น
แต่จะหมายถึงพานทุกอันที่มีส่วนร่วมในพิธีเลย
ส่วนตัวพานขันหมากเอง ก็เป็นส่วนหนึ่งของขบวนขันหมาก
และเป็นพานหลักในการนำเอาพานของหมั้นจิปาถะจากฝ่ายชายเข้าสู่พิธี
ที่เราเรียกขันหมาก ก็เพราะว่ามันมี หมาก อยู่ในพาน นั่นแหละ
ส่วนใหญ่ของจะมาในรูปแบบพาน ซึ่งประดับประดาไปด้วยใบตองและดอกไม้ต่างๆ
เพราะว่ามันถือง่าย และจัดสวย
แต่ในที่สุดก็แล้วแต่ว่าจะรังสรรค์มาเป็นอะไร ถ้าไม่ยึดตามธรรมเนียมเป๊ะๆ
จะถือเป็นกระเป๋าหลุย แอร์เมส เข้ามา ฝ่ายหญิงก็คงไม่ว่ากระไร

.

เรามาดูขั้นตอนการแห่ขันหมากกันแบบย่อๆทุบดินกันก่อนละกัน
แล้วค่อยอธิบายว่า มันต้องมีพานอะไรบ้าง

.

.

.

พิธีเป็นยังไงว้า

.

1. เตรียมขบวน
ฝ่ายชาย: ตั้งขบวนแห่ขันหมาก
ฝ่ายหญิง: เอาเจ้าสาวไปเก็บ เตรียมคนกั้นประตู เตรียมคนรับขันหมาก เถ้าแก่พ่อแม่ฝ่ายหญิงประจำที่

.

2. เดินขบวน
ฝ่ายชาย: โห่พอเป็นพิธี ถ้าอายก็โห่เบาหน่อย เถ้าแก่ฝ่ายชายนำขบวนฟันฝ่าอุปสรรคขวากหนามประตูเงินประตูทองมาถึงคนรับขันหมาก

.

3. จบขบวน
ฝ่ายหญิง: คนรับขันหมากพาขบวนฝ่ายชายเข้าพิธี
ฝ่ายชาย: ทยอยส่งพานขันหมากให้ฝ่ายหญิงเอาไปวาง แล้วสลายตัว เถ้าแก่กับพ่อแม่ฝ่ายชายไปประจำที่

.

4. ตรวจสินสอด
ฝ่ายชาย: เถ้าแก่เกริ่นเริ่มการสู่ขอ (อาจจะเปิดกรวยพานขันหมากเป็นการเริ่มพิธี)
ฝ่ายหญิง: ตอบรับ (คงไม่มีใครปฏิเสธ ณ จุดนี้แล้ว) แล้วก็เริ่มตรวจสินสอด แอพพรูฟ เก็บ

.

5. รับเจ้าสาว
ฝ่ายชาย: เจ้าบ่าวไปรับเจ้าสาวมาที่พิธี
ฝ่ายหญิง: เจ้าสาวรอร้อรอ อะ เจ้าบ่าวมาแล้ว ใจง่ายตามเจ้าบ่าวมาที่ห้องพิธี

.

6. สวมแหวน
ฝ่ายชาย: เถ้าแก่หรือพ่อแม่ฝ่ายชายให้แหวนเจ้าบ่าว เจ้าบ่าวสวมให้เจ้าสาว เจ้าสาวไหว้ขอบคุณ
ฝ่ายหญิง: เถ้าแก่หรือพ่อแม่ฝ่ายหญิงให้แหวนเข้าสาว เจ้าสาวสวมให้เจ้าบ่าว

.

7. ไหว้ผู้ใหญ่
ไหว้ผู้ใหญ่พร้อมของรับไหว้มอบให้ผู้ใหญ่ด้วย (ผู้ใหญ่อาจจะให้ของหรือซองกลับมา)

.

.

.

ขันหมากมีอะไรบ้างว้า

.

ทีนี้ก็มาดูกันว่าขันหมากมีพานอะไรกันบ้างที่ต้องเตรียม
อ้างอิงในที่นี้ เราได้ข้อมูลมาจาก วิทยาลัยในวังหญิง พระตำหนักสวนกุหลาบ
ซึ่งอาจจะไม่ตรงกับข้อมูลหลายๆแหล่งที่เราหาได้ในอินเทอร์เน็ต
แต่เราก็ยึดข้อมูลตามที่นี่ละกันนะ ถ้าที่นี่ไม่ถูกเราก็ไม่รู้ว่าที่ไหนถูกแล้วแหละ

.

ก. พานขันหมาก

แหง! ขึ้นชื่อว่าขบวนขันหมาก ก็ต้องมีพานขันหมาก
พานขันหมากนี้มีฟังก์ชั่นเอาไว้นำขบวนขันหมากจากฝ่ายชาย
และเอาไว้เปิดพิธี ซึ่งวิธีก็คือเปิดกรวยด้านบนสุดของพาน แล้วค่อยเริ่มพูดเจรจา
(บางทีโรงแรมก็ข้ามขั้นตอนนี้ไป หวังดีช่วยเอาพานขันหมากไปเก็บโลด)
คล้ายกับว่า เรือก็ต้องมีหัวเรือ ประมาณนั้นแหละ
พานนี้ เถ้าแก่ฝ่ายชายจะเป็นคนถือนำขบวนประท้วง

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3 4

.

อุปสรรคขวากหนามที่น่ารัก ^^

.

ข. พานรับขันหมาก

พานรับขันหมาก มีฟังก์ชั่นเอาไว้ให้เด็กฝ่ายหญิงต้อนรับขบวนขันหมาก
ตามธรรมเนียม ในพานนี้จะมีหมากพลูหรือขนม
เถ้าแก่หรือผู้ใหญ่นำขบวนมาแล้วก็เสวนากันพอเป็นพิธี หยิบหมากทาน
แล้วเด็กก็จะถือพานรับขันหมากนำขบวนเข้าห้องพิธี แล้วก็หมดประโยชน์

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3

.

ค. พานไหว้

พานไหว้ จะประกอบด้วยธูปเทียน ข้างบนมีผอบใบตอง ใส่ดอกไม้ไว้ข้างใน ปิดด้วยกรวย
ใช้เวลารับไหว้ผู้ใหญ่หลังจากที่สวมแหวนกันเสร็จแล้ว
มีทำไม พูดง่ายๆก็คือมันมีแล้วสวยกว่าไหว้ผู้ใหญ่เฉยๆละกัน
พานนี้ฝ่ายชายก็เป็นคนแห่เข้ามาอีกแหละ ตามหลังพานขันหมาก

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3 7

.

ง. พานสินสอด

พานสินสอด ก็มีฟังก์ชั่นเอาไว้วางสินสอดข้างในนั่นแหละ ลักษณะพานจะตกแต่งรอบๆ
แล้วด้านในโล่งๆให้ใส่อะไรก็แล้วแต่เรา
สินสอดตามธรรมเนียม ก็ไม่พ้นพวก เงินสด ทอง เพชร
ใครจะใส่ไอแพด ไอโฟน กุญแจรถ โฉนดที่ดิน เข้าไป คงไม่ผิดกติกาแล้ว
ก็เป็นพานที่จะตามไล่หลังพานไหว้มาอีกที
ส่วนจะมีกี่พาน ก็แล้วแต่อยากจะอลังการขนาดไหน
ถ้าเอาทั่วไป ก็อาจจะมีให้ครบสามพาน เงินสด ทอง เพชร
แต่ถ้าอยากประหยัดที่ และงบประมาณ รวมกันพานเดียวก็ได้ ก็ดูฟูดี

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3 4

.

จ. พานแหวน

พานแหวน ฟังก์ชั่นก็บอกอยู่โต้งๆว่าเอาไหว้ใส่แหวน
ฝ่ายชายฝ่ายหญิงจะมีกันคนละพาน
ฝ่ายชายก็มีแหวนที่จะสวมให้ฝ่ายหญิง และ ฝ่ายหญิงก็มีแหวนที่จะสวมให้ฝ่ายชาย
พานแหวนที่จะอยู่ในขบวนขันหมาก ตามหลังพานสินสอดมา
ก็คือพานแหวนของฝ่ายชายที่บรรจุแหวนที่จะสวมให้ฝ่ายหญิง (ไม่งงใช่ป่าว)
ส่วนพานแหวนของฝ่ายหญิง ก็เตรียมไว้ที่พฺิธีเฉยๆเลย สบายกว่ากันตั้งเยอะ

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3 4 6

.

ฉ. พานขนม

พานขนม ฟังก์ชั่นก็เริ่มจะเป็นตัวประกอบหรือที่เรียกว่า บริวารขันหมาก
พานขนมก็บรรจุขนม มักมาเป็นคู่ ไม่มาพานเดี่ยวๆ
แห่ตามหลังพานแหวนฝ่ายชายเข้ามา
มักจะประกอบไปด้วยขนมไทยหน้าตาน่ากิน เช่น
ทองหยิบ ทองหยอด จ่ามงกุฏ ขนมชั้น ขนมถ้วยฟู ฯลฯ
default คือ 2 พาน สามารถเพิ่มความอลังการได้ตามใจ
สิ่งที่ข้องใจสำหรับเราก็คือ หลังจากนั้น ขนมมันไปไหน ทำไมเราไม่ได้กินสักชิ้นเดียว

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3

 .

ช. พานกล้วยอ้อย

พานกล้วยอ้อย ก็เป็นพานบริวารขันหมากเช่นกัน
ไม่ว่าจะมีคนเดินร่วมขบวนต่อหลังพานขนมอีกกี่ร้อยคน
พานกล้วย พานอ้อย จะเป็นพานที่ปิดขบวน ขอเป็นสองคนสุดท้ายในใจเธอ นั่นเอง (แหวะ)
พานกล้วยอ้อย ก็มาเป็นคู่ พานนึงเป็นกล้วย พานนึงเป็นอ้อย
ซึ่งต้องขุดทั้งรากมาเพื่อให้บ่าวสาวนำไปปลูกต่อได้ให้เป็นเคล็ดความเจริญงอกเงย
และเพื่อความสวยงามและไม่เป็นภาระของผู้ถือเกินไป
จึงไม่นิยมเอากล้วยอ้อยที่โตเต็มวัยแล้วมาให้ถือ
ควรจะเป็นต้นอ่อนๆน่ารัก ยังคุยกันรู้เรื่อง ถอนมาแล้วมาจัดพานให้สวยงามดี

.

ขั้นตอนพิธีที่เกี่ยวข้อง: 1 2 3

.

.

หลักๆพานก็มีแค่นี้ ส่วนใครจะเพิ่มความอลังอย่างที่บอก
ก็เพิ่มจำนวนบริวาร และพานสินสอดกันไป

.

.

.

วิธีการได้มาซึ่งพานขันหมาก มีวิธีไหนบ้างว้า

.

ตอนนี้เราให้ทางเลือกทางเดียวพอ นั่นก็คือ ซื้อเขาเอาเหอะ
พานขันหมากมันมักเป็นดอกไม้สดถึงจะสวย ฉะนั้น ก็ต้องทำล่วงหน้าแค่วันเดียวก่อนงาน
แล้วจะมีเวลาไหมล่ะนั่น
แต่ถ้าอยากทำ มีทรัพยากรบุคคลจริงๆ ก็ลองทำพวกพานบริวารดูเองก็ได้

.

ในอินเทอร์เน็ตเราก็เห็นบริการรับจัดพานขันหมากเยอะอยู่นะ
ลองค่อยๆหาดู และดูว่า แบบที่เขาทำออกมาเป็นแบบที่เราชอบหรือเปล่า
เช่นเดียวกับบริการอื่นๆ บริการรับจัดดอกไม้แต่ละที่
เขาก็มีแนวถนัดเป็นของตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นรูปแบบ คู่สี ดอกไม้ที่ใช้ และความเก๋า
ชอบที่ไหนก็สั่งที่นั่นเอาตามสบาย
ถ้าเป็นไปได้ สั่งทุกพานที่เดียว มันจะทำให้พานดูมาด้วยกันมากกว่านะ

นอกจากนี้แต่ละที่ก็ยังมีบริการรับทำพานรับน้ำสังข์ และมาลัยคล้องคอด้วย
ถ้าต้องการให้เป็นในทิศทางเดียวกัน ก็สั่งมันทีเดียวหมดเลยได้

.

สำหรับโรงแรม เราไม่แน่ใจนะว่าแพ็กเกจที่ไหนจะมีรวมพานขันหมากด้วย
จากประสบการณ์เรา ยังไงเราก็ต้องจ่ายเพิ่มเพื่อให้ได้มันมา
ถ้าจ่ายแพงหน่อยแต่เอาสะดวก ก็จะสั่งทางโรงแรมก็ได้

.

ส่วนตัวแล้ว เลือกใช้บริการที่ วิทยาลัยวังหญิง พระตำหนักสวนกุหลาบ
(เข้าทางประตูช่องกุด ด้านถนนท้ายวัง ติดต่อนัดกับคุณปุ๊ 081-830-9850)
เพราะอยากจะเมคชัวร์จริงๆว่าถูกตามพิธีไทย(เท่าที่ทำได้)
นานๆทีจะได้ไทย ปรกติจะหมวยเชงเม้งตลอด
และเขาก็ให้คำแนะนำต่างๆ ข้อมูลต่างๆได้ดีเช่นกัน
และฝีมือนี่ เนี้ยบสะใจ คู่สี รูปแบบที่ใช้ ก็ดูดีมีรสนิยมมากๆ ไม่ผิดหวังเลย

.

แต่หลายๆคู่อาจจะไม่สะดวกในการใช้บริการของที่นี่ก็ได้
เพราะว่า ต้องเข้ามาในเกาะรัตนโกสินทร์ ซึ่งรถมักจะติดระดับไปบอลโลกได้
และต้องเข้ามาอย่างน้อย 3 ครั้ง
ครั้งแรกคือ มาเลือกรูปแบบและวางมัดจำ
ครั้งที่สองคือ มารับขันหมากทั้งหมดไปที่สถานที่จัดพิธีเอง
ครั้งที่สามคือ เอาพานเปล่าที่ใช้งานเสร็จแล้วมาคืนอาจารย์ (ถ้าไม่ซื้อพานไปเลย)
แต่ถ้าใครมาไหว ก็ไม่น่าจะมีผิดหวังกับงานขันหมากที่ได้เลย

.

ส่วนราคา บอกได้ว่า ไม่ได้ถูกกว่าที่อื่น ขึ้นอยู่กับรายละเอียดด้วย
เช่น งานดอกพุดจะแพงกว่างานใบตอง
ส่วนตัวเราอยากได้ฝาชีดอกพุดมาก แต่ตอนนั้นน้ำท่วมสวนล่ม เลยไม่แน่ใจว่าได้ไหม
ลุ้นไปลุ้นมา ในที่สุดก็ได้มาไว้ในครอบพานจนได้ ^^
ถ้าอยากให้มีฝาชีดอกพุด แทนที่จะเป็นฝาชีทองสำเร็จรูป ราคาก็จะเพิ่มขึ้นด้วย
ราคาของแต่ละพาน เริ่มต้นที่ 1,000 กว่าบาท ไปจน 5,000 บาท

.

ถ้าลองนับพานดู
พานขันหมาก 1
พานรับขันหมาก 1
พานไหว้ 1
พานสินสอด เอาสัก 2
พานแหวน 2
พานขนม 2
พานกล้วยอ้อย 2
รวมเป็น 11 พาน ตีว่าพานละ 2,500 บาทไปก่อน
นั่นคือ งบประมาณคร่าวๆสำหรับขันหมาก(ถ้าจากที่นี่) ก็คือ 27,500 บาท
ถ้ายังพบว่ามันแพงไป และลดพานไม่ได้แล้ว
ก็ยังมีทางเลือกจากร้านอื่นๆข้างนอกอีกมากจ้า

.

.

.

ป.ล.๑

แบบจีนก็มีขันหมากนะ
และก็มีร้านที่รับทำเหมือนกัน
งานเรามีขันหมากทั้งสองแบบ ขันหมากหลักคือขันหมากแบบไทย
ส่วนขันหมากแบบจีนใช้ประกอบฉากเฉยๆ
หรืออย่างน้อย ถ้าไปเดินเยาวราช ก็ต้องเจอที่ซื้อแน่นอน
รวมไปถึงอุปกรณ์ปูเตียงต่างๆด้วย

.

ป.ล.๒

ถ้ามีการจัดที่นอนแบบไทย ซึ่งใช้ฟัก หินลับมีด และตุ๊กตาแมว เป็นส่วนประกอบในพานด้วย
(ไม่เกี่ยวกับขบวนพานขันหมากแต่อย่างใด)
ก็ลองถามดูที่ร้านด้วยก็ได้ว่ามีจัดให้ด้วยหรือเปล่า
จะได้ซื้อของทีเดียวเรียบร้อยไปเลย

About these ads